Kıbrıs Volkan
Kıbrıs Volkan

100 milyon Euro’luk “Katı Atıktan Enerji Geri Kazanımı” projesi ihalesinde neler yaşandı?

04 Eylül 2019 - 18:19 'de eklendi ve A+A-

100 milyon Euro’luk  “Katı Atıktan Enerji Geri Kazanımı” projesi ihalesinde neler yaşandı?

MİK DEVRE DIŞI BIRAKILARAK İHALE MORS LTD’NE VERİLDİ
Yasalara göre ihalenin Merkezi İhale Komisyonu tarafından açılması gerekirken, Merkezi İhale Komisyonu devre dışı bırakıldı

YAGA tarafından yapılan açıklamada “İhalede ön eleme yapıldıktan sonra kalacak 2-3 firma ile pazarlık yapılacak” denilmesine rağmen, bu yapılmadı

YAGA aldığı teklifleri sözde değerlendirdikten sonra “en uygun firmanın MORS LTd. olduğunu” Başbakanlığa bildirdi. Bakanlar Kurulu da 7 Kasım 2017 tarihinde “MORS Ltd. ile sözleşme imzalanması” kararını aldı

Aradan 22 ay geçmesine rağmen söz konusu projenin hangi aşamada olduğu bilinmezken, YAGA da sessizliğe bürünüp açıklama yapmaktan kaçınıyor

KKTC’de toplanan evsel atıkların bertaraf edilmesi amacıyla 2014 yılında Kıbrıs Türk Yatırım Geliştirme Ajansı (YAGA) tarafından “Katı Atıktan Enerji Geri Kazanımı Projesi” hazırlanarak, gündeme getirildi. Bu projeye göre Güngör bölgesinde kurulacak entegre katı atık yönetim tesisinde evsel atıklar yakılarak, elektrik enerjisi elde edilecekti.
İLK AÇIKLAMA
YAGA Başkanı Bertan Tokar ile YAGA uzmanı çevre mühendisi Bengü Rızza, 5 Ocak 2015 tarihinde BRT’de yayınlanan “Ekonomik Vizyon” programında YAGA tarafından hazırlanan “Katı Atıktan Enerji Geri Kazanımı Projesi” ile ilgili olarak açıklamalarda bulunurlar. Bu programda proje ile ilgili olarak yapılan açıklamalar şöyle idi;
“ Genel olarak çöğ ve atıklarla ilgili ülkesel bir planımız-projemiz yok. Bu plansız-projesiz durum bizi hızla çevre felaketine sürüklüyor. Bu durum ülke vatandaşları için felaket olmasının da ötesinde. Ekmek kapımız turizm, üniversite ve yabancı konut sahipleri piyasamız için de felaket.
“GÜNGÖR ÇÖPLÜĞÜ”
Güngör Çöplüğü AB’nin öngördüğü 10 yıllık depolama süresinden çok daha önce , maksimum 1 yıl içinde dolmak üzere. Unutmayın ki sadece 9 belediye ile toplam çöp miktarımızın % 55’i buraya taşınıyor. Yılda 170 bin ton. Buna rağmen buradaki disiplinli depolama bile sıkıntılı duruma geldi. Geri kalan yüzde 45 ise diğer belediyeler tarafından vahşi depolama ile (150 bin ton) gömülüyor. Bu sorunun çevreye ve sağlığımıza verdiği hasarı siz düşünün.
“100 MİLYON EURO’LUK İHALE”
YAGA hazırladığı projeyi ihale aşamasına getirdi. Yakında hükümetin kararı ile konu İhale Komisyonu’na gidecek ve özel bir İhtisas Komisyonu kurularak ihaleye çıkılacak. Bu tahmini 80-100 milyon Euro civarında uluslararası düzeyde yap-işlet-devret modelinde bir ihale olacak. Burada yatırımcı için motivasyon atıktan enerji üretip KIB-TEK’e ihalede anlaşılan fiyattan elektrik satmasıdır. KIB-TEK ile de 25-20 MW’lik bir alım için prensip angajmanı yapıldı.
“İHALEDE ÖN ELEME- PAZARLIK YAPILACAK”
İhalede ön eleme yapıldıktan sonra kalacak 2-3 firma ile pazarlık usulü bir süreç yaşanacak. Sonuçta komisyon en iyi teknoloji ve mümkün olan en iyi elektrik fiyatını sunan şirket ile anlaşma yapacak.”
İHALE ŞARTNAMESİ VE DUYURUSU
Kıbrıs Türk Yatırım Geliştirme Ajansı (YAGA) hazırlanan “Katı Atıktan Enerji Geri Kazanımı Projesi” nin ihale şartnamesi de yine YAGA tarafından hazırlandı ve 4 Nisan 2017 tarihinde duyuruldu ve ihaleye katılacak olan şirketlere de 2 Haziran 2017 tarihine kadar süre verildi.
RIZZA’NIN AÇIKLAMASI: YATIRIMCI ARANIYOR
YAGA Danışmanı, Çevre Mühendisi Bengü Rızza, “Katı Atıktan Enerji Geri Kazanımı Projesi” ile ilgili ihale şartnamesinin duyurulduğu gün olan 4 Nisan 2017 tarihinde yaptığı açıklamada 25 yıllığına yap-işlet-devret modeliyle kurulacak entegre katı atık yönetim tesisinde üretilecek elektriğe alım garantisinin de verileceği proje için yatırımcı arandığını belirtmişti.
Entegre katı atık yönetim tesisinin termal ve biyolojik olmak üzere farklı iki sistemde kurulduğunu belirten Rızza, KKTC’de kurulması hedeflenen tesisin termal sistemde bir tesis olacağını ifade ederken, KKTC’de katı atıkların büyük bir problem olduğunu dile getirmiş ve şöyle demişti;
“Ada ülkesi olduğumuz için her yeri çöplük yapamıyoruz. Güngör Katı Atık Toplama Tesisi de çöp sorununa çare olmadı. 28 belediyenin hepsi Güngör’e atıklarını taşımıyor ve kendi bölgelerinde oluşturdukları çöplüklerde vahşi depolama uyguluyorlar”.
“KATI ATIKLARDAN KURTULMAK”
İlk etapta, kurulacak tesiste evsel atıkların bertaraf edilmesinin amaçlandığını söyleyen Bengü Rızza, şartnamede ekstra olarak farklı atık türlerini de bertaraf edebilecek teklifi sunan firmalara avantaj sağlanacağını sözlerine eklemiş, ve “Bu projede amaç, elektrik üretimi değil; katı atıklardan kurtulmaktır. Sıfıra yakın bir emisyon değeriyle çevreye zararsız bir şekilde katı atıklar bertaraf edilecektir”.
‘‘FİRMAYA GARANTİSİ VERİLECEK’’
Kurulacak tesisin bir altyapı projesi olduğunu ve bu nedenle ihale ücretinin devlet bütçesinden karşılanmayacağını belirten Bengü Rızza, tesiste üretilecek elektrik için ilgili firmaya 20 megawatta kadar alım garantisi verileceğini ve bu şekilde ihale bedeli ödemesinin yapılacağını da açıklamıştı.
“YURT DIŞINDAN ATIK GETİRİLMEYECEK”
Entegre katı atık yönetim tesisi için ülkeye yurt dışından atık kesinlikle getirilmeyeceğini vurgulayan ve yasaların da buna müsaade etmediğinin de altını çizen Bengü Rızza, “Bu tesiste tek amacımız elektrik değildir. Bizim önceliğimiz çevredir” demişti. Esas amacın, tesis kurulduktan sonra 28 belediyeden de taşınacak çöplerin bertaraf edilmesi olduğunu da kaydeden Rızza, Güngör Katı Atık Toplama Tesisi’nde birikmiş çöpleri de bertaraf edebilecek yatırımcılara öncelik tanınacağını da vurgulamıştı.
MİK DEVRE DIŞI BIRAKILIYOR
KKTC’nin en büyük ihalelerinden biri olan “Katı Atıktan Enerji Kazanımı Projesi” ihalesinin yasalar gereğince Merkezi İhale Komisyonu tarafından açılması beklenirken, bu ihalede Merkezi İhale Komisyonu devre dışı bırakılırken, tekliflerin YAGA’ya verilmesi gündeme getirildi.
KKTC’de bu güne kadar görülmeyen bu uygulama sonucunda da yatırımcılardan teklifleri alan YAGA, tekliflerle ilgili görüşlerini ve ihalenin hangi şirkete verilmesiyle ilgili görüşünü Başbakanlığa iletir.
BAKANLAR KURULU KARARI
7 Aralık, 2017 tarihinde toplanan Bakanlar Kurulu da almış olduğu H (K-I) 3516- 2015 sayılı kararla MORS Ltd. ile sözleşme yapılmasına karar verir. Bu kararda aynen şöyle denilir;
“Proje yatırım uygulamasını ve işletmesini yapması için yapılan müracaatlar içerisinde yapılan değerlendirme sonucunda ekonomik ve çevresel açıdan öne çıkan MORS Ltd’ne ait projeye, yapılacak sözleşmenin ardından izin verilmesi.”

Etiketler :
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)
SON EKLENEN HABERLER
Güney Kıbrıs’ta günlük vaka artışı sürüyor. 323 yeni vaka saptandı Güney Kıbrıs’ta günlük va...

Güney Kıbrıs’ta günlük koronavirüs vakalarındaki artış eğili...

Gazimağusa’da ilginç soygun olayı… Gazimağusa’da ilginç soyg...

Gazimağusa’da , beraberinde henüz tespit edilemeyen meçhul ş...

Dünya genelinde hayatını kaybedenlerin sayısı 2 milyon 500 bini geçti Dünya genelinde hayatını ...

Dünya genelinde toplam vaka sayısı 115 milyon 515 bini aşark...

Ataoğlu: Kafeterya dışında kalede bir hasar yok Ataoğlu: Kafeterya dışınd...

Tarihi St.Hilarion Kalesi’nde akşam saatlerinde yıldırım düş...

Koca: Aşının etkisini hissetirmeye başladı Koca: Aşının etkisini his...

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Koronavirü...

Sağlık Bakanlığı: 22′ si yerel 27 pozitif vakaya rastlandı Sağlık Bakanlığı: 22̸...

yapıldı, 22′ si yerel 27 pozitif vakaya rastlandı, 1 k...

Eğlence Sektörü İnisiyatifi: Dayanacak gücümüz kalmadı Eğlence Sektörü İnisiyati...

Eğlence Sektörü İnisiyatifi geçtiğimiz yılın Aralık ayından ...

Başbakan Saner yangınla ilgili İçişleri Bakanı Evren’den bilgi aldı Başbakan Saner yangınla i...

Ankara’da bulunan Başbakan Ersan Saner, St. Hilarion’daki ya...

Dışişleri Bakanlığı: Yeşilırmak Mutabakatı’nın açık ihlalidir Dışişleri Bakanlığı: Yeşi...

Dışişleri Bakanlığı, Yeşilırmak Mutabakatı uyarınca, Erenköy...

Güney Kıbrıs’ta 283 yeni vaka Güney Kıbrıs’ta 283 yeni ...

NACAK GAZETESİ- Güney Kıbrıs’ta son yapılan 45 bin 231 testl...

Eğitim HABERLERİ